Um sjóðinn

1. Grundvöllur og fjármagn til ráðstöfunar

Framleiðnisjóður landbúnaðarins var stofnaður með lögum nr. 89/1966 sem sett voru á Alþingi þann 17. desember 1966. Samkvæmt 1. gr. þeirra laga er hlutverk sjóðsins að veita styrki og lán til framleiðniaukningar og hagræðingar í landbúnaði. Í dag veitir sjóðurinn styrki á sínu sviði, en horfið hefur verið frá lánveitingum. Fjármagn til sjóðsins er tryggt í rammasamningi milli ríkisins og Bændasamtaka Íslands og er þar samið um heildarfjárveitingu til sjóðsins á ársgrundvelli.

2. Umsækjendur og styrkhæf verkefni

Umsækjendur koma úr röðum bænda, frá samvinnuhópum og aðilum innan

rannsókna- og þróunargeirans. Einnig veitir sjóðurinn styrki til fræðslumála og

í einhverjum tilvikum til viðfangsefna á sviði orkumála. Við ákvarðanatöku um úthlutanir til verkefna, sem hafa það að markmiði að stuðla að fjölgun atvinnutækifæra í sveitum, njóta forgangs þau verkefni sem fela í sér verulega nýbreytni. Nánar má lesa um styrkveitingar til verkefnaflokka hér að neðan:

A.  Stofnanir/félög:

Undir þennan flokk falla ýmis mál, en þó fyrst og fremst leiðbeininga-. rannsóknar- og þróunarverkefni af ýmsum toga, t.d á vegum rannsókna- og háskólastofnana. Tengjast þau hefðbundnum greinum landbúnaðar sem og þróun nýrra búgreina og atvinnustarfsemi í sveitum. Einnig verkefni sem snerta beina atvinnuuppbyggingu í dreifbýli, sem stofnað er til á breiðari grunni með þátttöku heimaaðila,.
Forgangs njóta þau verkefni sem fela í sér verulega nýbreytni og sem líkleg eru til að leiða af sér þekkingu, tækni eða aðrar afurðir sem hægt er að hagnýta í náinni framtíð í íslenskum landbúnaði.
Fjárhæð framlaga í þessum flokki ræðst af umfangi og eðli þeirra verkefna sem um ræðir í hverju tilviki. Að jafnaði eru styrkir þó ekki hærri en sem nemur 50% heildarfjárþarfar verkefnis.

B.  Bændur/ábúendur lögbýla:

Veittir eru styrkir til nýsköpunar og þróunar sem bændur á lögbýlum standa fyrir í stað eða til viðbótar framleiðslu í hefðbundnum búgreinum. Hér undir falla margs konar atvinnuskapandi viðfangsefni (sjá umfjöllun um forgangsröðun verkefna hér að neðan). Hvert lögbýli getur átt kost á 3,5 m.kr. framlagi að hámarki, en þó aldrei meira en sem nemur 30% af framkvæmdakostnaði. Framlögin eru bundin við viðkomandi lögbýli og umsækjendur skulu hafa þar lögheimili (lágmarki 50% eigenda ef félag sækir um).

Styrkhæfur kostnaður

Tekið er tillit til kostnaðar allt að 24 mánuði aftur í tímann, miðað við dagsetningu móttöku umsóknar, enda sé vel rökstutt að viðkomandi kostnaður sé sannarlega hluti framkvæmdakostnaðar þess verkefnis sem sótt er til.

Styrkhæfur kostnaður:

  • Vinna að þróun og undirbúningi, leyfisgjöld, aðkeypt vinna sérfræðinga.
  • Framkvæmdakostnaður, þ.m.t. hönnunarkostnaður, uppbygging aðstöðu, kaup á byggingarefni og aðkeyptri vinnu.
  • Markaðssetning nýrrar starfsemi, undirbúningsvinna, þróun kynningargagna, stofngjöld (ath. ekki kaup á kynningargögnum til notkunar til framtíðar s.s. prentgögnum.

Eigin vinna umsækjanda getur talist styrkhæf, enda séu færð fyrir því rök að viðkomandi verk séu á hans færi. Eigin vinna getur þó aldrei verið meiri en sem nemur þriðjungi heildarkostnaðar verkefnisins.

Kostnaður sem ekki telst styrkhæfur
Ekki veru veittir styrkir til fjárfestinga er tengjast beint hefðbundnum landbúnaði, s.s. í gripahúsum, gróðurhúsum, búfénaði eða girðingum. Jafnframt styrkir sjóðurinn aðeins í undantekningartilvikum fjárfestingar í lausafjármunum, s.s. vélum og tækjum. Sjóðurinn styrkir ekki kostnað sem flokka má til reglulegra rekstrargjalda, s.s. rekstur húsnæðis, regluleg markaðsútgjöld, laun o.s.frv.

Hefur þú áður fengið styrk frá sjóðnum? Ákveðnar reglur gilda um ítrekaðar umsóknir frá sama lögbýli sem mikilvægt er að kynna sér sjá hér.

Forgangsröðun verkefna
Forgangs njóta þau verkefni sem fela í sér verulega nýbreytni, sem líkleg eru til að leiða af sér umtalsverða atvinnusköpun og þar sem stuðningur sjóðsins hefur verulega þýðingu.

Við mat á umsóknum er litið til eftirfarandi þátta: Gæða verkefnalýsingar, hæfni umsækjenda, atvinnusköpunar, nýnæmis verkefnis, mikilvægis stuðnings FL fyrir mögulegan framgang verkefnisins, áætlanagerðar, fjármögnunar og rekstrargrundvallar. Lögð er rík áhersla á að vandað sé til gerðar fylgigagna umsókna, s.s. stofnkostnaðar- og rekstraráætlana.

Sjóðurinn styrkir að öllu jöfnu ekki aðstöðu/uppbygginu sem fyrst og fremst er ætluð til eigin nota umsækjanda og beintengd er hefðbundnum landbúnaði á lögbýlinu, dæmi um slík verkefni er bygging reiðskemmu eða bygging vélaskemmu. Þó kunna að verða gerðar undantekningar á þessu ef sýnt er fram á, með trúverðugum hætti í umsókn, að viðkomandi starfsemi muni leiða af sér umtalsverða atvinnusköpun til viðbótar þeirri starfsemi sem þegar er til staðar á lögbýlinu.

Stjórnendur sjóðsins geta mögulega ákveðið að verða við styrkumsókn með lægra styrkloforði en umbeðin upphæð umsækjanda.

Rétt er að geta þess að sjóðurinn hefur fallið frá styrkveitingum er varða uppbyggingu grunninnviða, s.s. vatnsaflsvirkjana og hitaveita. Þó eru gerðar undantekningar á þessu ef viðkomandi framkvæmd tengist beint áformum um nýja orkufreka atvinnustarfsemi á viðkomandi lögbýli.

Verkefnistímabil og útgreiðsla
Miðað er við að verkefni skuli ljúka innan 18 mánaða frá afgreiðslu umsóknar. Útborgun styrkja fer að öllu jöfnu fram eftir að verkefni er lokið, skv. kostnaðaðarúttekt og að fenginni verkumsögn sjálfstæðs matsaðila.

C.  Fræðslumál:

Framleiðnisjóður hefur beitt sér fyrir aukinni fræðslu fólks er starfar í landbúnaði, svo sem endurmenntun bænda. Í dag er þessum stuðningi þannig háttað að Framleiðnisjóður veitir árlega fjármagni til Starfsmenntasjóðs BÍ sem síðan markar áherslur og sér um framkvæmd úthlutana. Framleiðnisjóður veitir styrki til framhaldsnáms (MSc) á sviði landbúnaðarvísinda og er kallað eftir umsóknum um slíka styrki sérstaklega einu sinni á ári með auglýsingu.

4. Samstarf við aðra aðila

Framleiðnisjóður hefur samráð við búgreinafélögin og fagráð búgreina um val og forgangsröðun viðfangsefna og fjármögnun.  Einnig er samvinna við búnaðarsambönd og ráðgjafaþjónustu (RML) um frágang umsókna til sjóðsins, eftirlit, úttektir og uppgjör vegna verkloka við framkvæmdir á lögbýlum sem hljóta styrk úr sjóðnum. Ennfremur eru atvinnufulltrúar víðs vegar um landið mikilvægir samstarfsaðilar.